Świadomość

Świadomość według neurobiologa A. Damasio, to klucz do wiedzy o życiu.

Nasza pierwsza przepustka do rozumienia głodu, pragnienia, seksu, łez, śmiechu, ciosów, strumienia obrazów nazywanych myślą, słów, historii, poglądów, muzyki, poezji, zachwytu.
Jej podstawowym zadaniem jest umożliwienie nam dostrzegania potrzeby pozostania przy życiu i troska o siebie samego.
Natomiast zadaniem znacznie bardziej złożonym, jest umożliwienie rozwinięcia się troski o innych ludzi i doskonalenie sposobu życia1.

Porządek informacji w świadomości, utrzymują zamiary. To fragmenty informacji, uformowane przez potrzeby biologiczne lub przyswojone przez jednostkę cele społeczne.

Koncentracja uwagi, determinuje zawartość świadomości. Uwaga, odpowiada również za takie procesy zachodzące w umyśle jak: pamiętanie, czucie, myślenie, podejmowanie decyzji.

Składnikiem świadomości jest „ja” czy inaczej jaźń. W niej zawarte są wszystkie wspomnienia, pragnienia, działania, to co sprawia nam przyjemność i ból. To również hierarchia celów, jakie stworzyliśmy przez lata.
Czyli nasze cele i zamiary warunkują to, jak inwestujemy naszą uwagę.

Kiedy rozwija się jaźń?

Kiedy obieramy cel i inwestujemy w niego wiele pracy i swojego wysiłku. To co osiągniemy, da nam satysfakcję. Kiedy zasmakujemy w tym stanie, wtedy podwoimy wysiłki, by zaznać go znowu. To zwiększa nasze poczucie wartości, pozwala nam na rozwijanie umiejętności.

Zasady działania są następujące:

Wyznaczamy cele.

Wybranie celu, związane jest z rozpoznaniem wyzwań. Cele i wyzwania określają z kolei umiejętności niezbędne do podjęcia działań. Aby rozwijać umiejętności, należy zwracać uwagę na wyniki swoich działań. Kontrolować informacje zwrotne.

Angażujemy się w wykonywane działania.

Tu należy równoważyć możliwości działania i posiadane umiejętności. Nie należy nigdy startować z nierealnymi oczekiwaniami. W takich sytuacjach konfrontacja z rzeczywistością jest bezlitosna. Traci się energię psychiczną i pewność siebie. Naprawdę zaangażować się w działania można dopiero wtedy, kiedy nasze działania są zgodne z możliwościami. Zdolność koncentracji, bardzo poprawia zaangażowanie.

Jaka jest różnica pomiędzy przyjemnością, a satysfakcją?

Przyjemność to uczucie zadowolenia jakie osiągamy, kiedy spełnione zostały oczekiwania, narzucone nam przez program biologiczny lub warunki społeczne. Sen, odpoczynek, jedzenie, seks, dają nam doświadczenia homeostatyczne, które przywracają równowagę świadomości, zaburzoną przez naglące potrzeby ciała.

Nie przyczyniają się jednak do rozwoju psychicznego, nie czynią naszej jaźni bardziej złożoną.

Satysfakcja jest ruchem naprzód. Odczuwamy ją wtedy, kiedy udało nam się zrealizować oczekiwania czy potrzeby, lub kiedy wykroczyliśmy poza to co zaplanowane, osiągnęliśmy coś nieoczekiwanego.

Odczuwamy satysfakcję, po doprowadzeniu do końca jakiegoś trudnego projektu, negocjacji, po dobrze wykonanej pracy itd.
Po takim satysfakcjonującym doświadczeniu, nasza jaźń rozwija się, staje się coraz bardziej złożona.
Przyjemności można doświadczać, bez inwestowania energii psychicznej – np. poprzez elektryczną stymulację odpowiednich ośrodków w mózgu.
Natomiast satysfakcja jest wynikiem sporej koncentracji uwagi.

Zachęcam do twórczości i ciągłego poszukiwania osiągnięć. Do rozwijania umiejętności, aby doznawać wspaniałego uczucia satysfakcji.

Do uczenia się panowania nad świadomością. Wtedy energia psychiczna i uwaga będą zainwestowane w realne cele, a my będziemy mogli decydować o kształcie swojego życia2.

Copyright Monika Urbańska

1Damasio A.; Tajemnica świadomości. Jak ciało i emocje, współtworzą świadomość; Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2000
2Artykuł napisany na podstawie ksiązki; Csikszentmihalyi M.; Przepływ; Moderator, Taszów 2005